Böyle Buyurdu Zerdüşt – Kitap İncelemesi

 

Böyle Buyurdu Zerdüşt – Kitap İncelemesi

Friedrich Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabı, insanı, toplumu, inancı ve bireyin kendini aşma sürecini sorgulayan derin bir eserdir. Kitap ilk bakışta biraz karmaşık gibi görünse de aslında insanın kendi iç yolculuğunu anlatır. Okurken birçok yerde durup düşünme ihtiyacı hissediyorsunuz. İçinden çıkarabileceğim çok fazla alıntı var ama içlerinde en sevdiklerim bunlar. Çünkü bu sözler bana bazı şeyleri daha net fark ettirdi.

Bu kitapta nihilizm düşüncesinin etkisi de hissedilir. Nihilizm en basit haliyle, hayatın hazır ve değişmez bir anlamı olmadığını savunur. İnsan bazen inandığı her şeyi sorgular ve bir boşluk hissine kapılır. Nietzsche de eski değerlerin sorgulanması gerektiğini söyler. Ancak o, insanı bu boşlukta bırakmaz; tam tersine, kendi anlamını kendin yaratmalısın der.

“Çoban görünmez, ama bir sürü vardı ortada! Herkes aynı şeyi ister, herkes aynıdır. Farklı hisseden tımarhaneye gider.”

Bu söz bence toplum eleştirisinin en net örneklerinden biri. Nietzsche burada insanların çoğu zaman düşünmeden, sorgulamadan yaşadığını anlatır. Herkes aynı şekilde düşünürken farklı olan dışlanır. Bu da aslında insanların hazır kalıpların içinde yaşadığını gösterir. Nihilizmle bağlantılı olarak burada eski ve sorgulanmayan değerlerin eleştirildiğini görebiliriz.

“Bir dönem haykıracaksın ‘her şey sahte!’ diyerek…”

Bu söz ise insanın hayatında yaşadığı kırılma anlarını anlatıyor gibi geliyor bana. Bazen insan inandığı şeyleri sorgular ve her şey yapaymış gibi hisseder. İşte bu an, nihilist bir boşluk anı olabilir. Ama belki de bu dönem, insanın kendi gerçeğini bulması için gereklidir.

“İnsanları sevmiyorum. İnsan, bence oldukça eksik bir şeydir. İnsan sevmek beni yok edebilirdi.”

Bu alıntı ilk başta sert görünüyor. Ama aslında burada anlatılmak istenen, insanın henüz tamamlanmış bir varlık olmadığıdır. Nietzsche’ye göre insan, olması gereken şey değildir; kendini geliştirmesi gerekir. Yani insan eksiktir ama değişebilir.

“Sana tanrı ya da şeytan karşındaymışlar gibi sızlanırlar. Ne çıkar! Onlar dalkavuk ve sızlananlardır, o kadar!”

Bu sözde ise insanlar eleştirilir. Bazen insanlar sorumluluk almak yerine suçu dış güçlere atar. Oysa Nietzsche’ye göre insan kendi hayatının sorumluluğunu almalıdır. Bu da nihilizmin ardından gelen bir düşüncedir: Eğer hazır kurallar yoksa, o zaman insan kendi yolunu çizmelidir.

“Bazı ruhlar hiçbir zaman keşfedilmez; olsa olsa önce icat edilir onlar.”

Bu söz beni en çok düşündürenlerden biri oldu. İnsan gerçekten kim olduğunu mu keşfeder, yoksa kendini mi oluşturur? Nietzsche’ye göre insan, kendini yaratabilen bir varlıktır. Bu düşünce bana, hayatın anlamını hazır bulamayacağımızı ama onu kendimizin oluşturabileceğini fark ettirdi.

Sonuç olarak Böyle Buyurdu Zerdüşt, sadece okunacak bir kitap değil, üzerine düşünülmesi gereken bir eserdir. Kitapta nihilizmin etkisi hissedilse de amaç insanı umutsuzluğa sürüklemek değildir. Aksine, insanı kendi değerlerini yaratmaya ve kendini aşmaya çağırır. İçinden çıkarılabilecek çok fazla alıntı var ama benim için en sevdiğim alıntılar bunlar. Çünkü her biri bana bazı şeyleri daha derinden fark ettirdi.

Feyza Zeynep Tural